
2013’te, bir gün Ulu Cami’nin Şadırvan’ındaydık, Veysel Altuntaş da var, Ömer Faruk Dönmez dedi ki, biriyle tanıştım, sıra dışı bir insan, henüz çözemedim kimdir nedir, ama hayata çok başka bir yerden bakıyor.
Meczup mu, sokak filozofu mu, veli mi, ermiş mi, diye çok sormuş kendine. Sohbetlere devam ettikçe arı duru bir zat olduğu gün gibi ortaya çıkmış. Mahiyetini mertebesini hakikatini Allah bilir.
O günden sonra Ömer Faruk Dönmez’le daima Üstad’ı konuştuk. Paradigmamı değiştirdi, diyordu. Kitaplarının yayımını durdurmayı bile düşündü. Üstad’ın sohbetlerini not almaya başlayınca yazmaya da uzun bir ara verdi. Sonra yazdıkları ise hep Âb-ı Hayat’a işaret eden kitaplardı.
Adı sanı yok mu, diyorduk. Söylememize müsaade etmiyor, diyordu. Kimdir, nerelidir, ailesi… Soramıyoruz ki, diyordu. Zaten fırsat da vermiyor, konuşmaya bir başlıyor, sanki sağanak yağmur. Bitiyor, dağılıyoruz. Haftaya gelir mi gelmez mi? Onu bile bilmiyoruz.
Bir dönem nakkaşlık yaptığını, İstanbul ve Bursa’daki bazı camilerin restorasyonunda çalıştığını, uzun zamandır sokakta yaşadığını, kırk yaşına doğru yolculuğunun başka bir boyut kazandığını biliyor anlıyor tahmin ediyorduk. Bilgilerimiz kesinlikten uzaktı.
Sohbette konuşulanları müsaade isteyerek deftere not almaya başlamış Ömer Faruk Dönmez. Ses kayıt cihazını kabul etmemiş Üstad. Bir kere bile fotoğrafının çekilmesine razı olmamış. Âb-ı Hayat, ilk üç yıl alınan bu notlardan ibarettir, sonraki yedi yıl not tutulmasına izin vermemiş.
Veysel ile heyecanlanıyoruz, biz de katılalım sohbete diyoruz. Buluştukları kitabevinin sahibi ve Ömer Faruk Dönmez. Üstad, başka birinin dâhil olmasına müsaade etmemiş. Zaten “irşad” meşrepli değil. Celalli. Neredeyse hep yürüyor. Gece ve gündüz.
Istılahlarla kavramlarla atıflarla yormuyor, yalın mı yalın bir dili var. Anladığım kadarıyla muhatabından ziyade “öte” ile konuşuyor gibi. Öğretmekten ziyade haber veriyor gibi. Âb-ı Hayat’ı okudukça bu kadar sade bir lügat ile, nasıl bu kadar derin manalar üretilebilir, diye sormadan edemiyorum.
Dünyada gözü yok. Yirmi yıldan aşağı değildir üzerindeki gömlek, pantolon vs. Hep “hayat” diyor ama ne? Hep “nefes” diyor ama ne? Hep “can” diyor ama ne? Bir bilebilsek.
Âb-ı Hayat’ı okuyorsun. Adalet, merhamet, muhabbet. Aradığımızı iddia ettiğimiz mefhumlar bunlar değil mi diye soruyorum kendime. Yoksa aramıyor muyuz? Aramakta kaybolmak işimize mi geliyor?
Âb-ı Hayat’ı okuyorsun. İyi niyet, güzel ahlak, sağlam anlayış. Kişide iyi niyet var, ahlakı da güzel ama aklı, anlayışı, idraki kuvvetli olmadığında, yine bocalıyor, yalpalıyor hatta zarar bile verebiliyor.
Âb-ı Hayat’ı okuyorsun. Canlar ateşe sürüklenirken, sen cennet rüyası mı görüyorsun diyor. “Durun kalabalıklar” diye haykırmak istiyorsun ama nafile.
Her gece kalk, bir saat çalış, kendine bir gönül inşa et diyor, önce bir kulübe, gecekondu, ardından müstakil şirin bir ev, sonra sonra bir saray. Kendine bir gönül inşa et. O gönülde hayatı seyret. Ruhuna hayat dolsun. Sabah da kalk, dürüst yaşa, mazluma yetiş, mağdura kol kanat ger.
Şunlar haramdır deyip kaçma, şunlar mekruhtur deyip kaçma diyor, hikmetini anla, hikmetini anlat. Haramsa, haramın karanlığını göster. Helalse, helalin aydınlığını göster. Bir hekim gibi davran diyor. Hastayı azarlama, yapabiliyorsan hastalığı yok et. Senin niyetin hastaya derman olmak olsun, hastayı sorguya çekmek değil.
“İmamlar camide nasihat verir, sâkî meyhanede müskirat verir; peki bu canlara kim hayat verir?” diyor, kalakalıyorsun öyle.
Yıllarca soran eden eksik olmadı. Var mı böyle bir adam? Var ama ben görmedim diyorum. Var olduğuna yürekten inanıyorum ama size kanıtlayamam. Âb-ı Hayat’ı okudukça itimadım artıyor ama size bir delil sunamam.
Rahmetli Asım Gültekin latife yollu sıkıştırıyor, Hüseyin, sen kesin biliyorsundur diyor, hakikaten var mı böyle bir zat yoksa Ömer Faruk Dönmez kurgu mu yapıyor? Sanmıyorum şüphe ettiğini, beni sınıyor muhtemelen. Ağabey diyorum, senin gördüğünden fazlasını görmedim ama Üstad’ın bir hikâye kahramanı olmadığına eminim ve umarım bir gün karşılaşırız.
2023’te, on sene sonra, 6 Şubat depremi günleri, Ömer Faruk Hoca aradı. Yarın beni alabilir misin, dedi. Hastaneye gidecekmişiz. Daha önce böyle bir talepte hiç bulunmamıştı. Zaten kendisiyle alakalı bir durum olmadığını hissettim. Sabah Hoca’yı aldım, şuradan gidelim dedi, bir sokakta durdurdu beni, indi, biraz sonra bir adamla çıkageldi. Kıyafetleri eski püskü, saçı sakalı yüzü temiz fakat “mûkim” biri olmadığı çok açık. Hastaneye doğru yola devam ettik. Kimsenin ağzını bıçak açmıyordu.
Adamın elinde siyah bir poşet vardı. Hastaneye girdik. Kayıt yaptıracağız, kimlik yok, poşeti açtık, güç bela pörsümüş bir kimlik bulduk. Sabahın sekizinden akşam altıya kadar koridorda yatak bekledik. Diğer şehirlerden depremzedeler geliyor sürekli, tüm hastaneler tıklım tıklım.
Elbette sezdim ama emin olamıyorum, soramıyorum da. Adam ağrıdan iki büklüm, çok fena öksürüyor, günlerdir bir şey yiyip içemediğini bir iki kelimeyle ifade etti. Oldukça yorgun görünüyordu.
Ömer Faruk Hoca ne dedi, nasıl söyledi hatırlamıyorum. Evet, oymuş şu an hemen karşımdaki, Üstad imiş. Yalan yok, yıllarca kafamda evirip çevirmiş, o ânı tasarlamış, nerede olabileceğini düşünmüş, pek çok detayı hayal etmiştim. Hay Allah, böyle mi olacaktı?
Üstad’ı görme bahtiyarlığına erdiğim gün, Üstad’ın, hastalığının çok ilerlediğini öğrendik. Birkaç gün serviste takip edildi sonra yoğun bakıma alındı. Ne yazık ki bir ay içinde, yoğun bakımda iken vefat etti.
Âb-ı Hayat’ın üçüncü cildi yıllardır tamamlanmış, bekliyordu. Üstad, yayımlamayın dememişti, bekleyin demişti. Ne yapmamız gerektiğine dair kesin bir işaret alamadık. Sonra üçüncü cilt yayımlandı. Bugün de tüm meclisler, tek ciltte toplandı.
Ben, Üstad’a ve Âb-ı Hayat’a dair konuşma hakkına sahip değilim fakat Üstad’ı son günlerinde görüp tanıma şerefine eriştiysem, sis perdesinin aralanmasına bir zerrecik katkım olsun isterim.
Üstad’ın tanınıp bilinme gibi bir talebinin olmadığını, hatta konuşmalarının kitaplaşmasıyla bile ilgilenmediğini yıllardır bilirdim. Tekkesi hırkası postu yoktu, terekesi de olmadı.
Bu dünyada masumlar, mazlumlar, muhtaçlar; saflar, temizler, bebekler, çocuklar, ihtiyarlar, güçsüzler, sahipsizler için durulur diyordu. Gaye, mazluma sahip çıkmaktır; sahipsizlere sahip çıkarsan var olursun, hayat bulursun diyordu.
“Bir gün çekilivereceğim aradan, hepsini hayatla baş başa bırakacağım.” diyordu ellinci mecliste. Öyle de oldu. Kolayından bir kurtuluş reçetesi vermeden, ne yapacaksan bizzat kendin yapacaksın diyerek, ateşten bir hakikati, Âb-ı Hayat’ı, bırakıp avuçlarımıza, çekiliverdi aradan.
Yorum Yaz