Ana Sayfa BERHAVASÖZLÜK berhavasözlük XXI: “murat yalçın, dalga boyu, kelime” – Rüveyda Durmaz Kılıç
BERHAVASÖZLÜK

berhavasözlük XXI: “murat yalçın, dalga boyu, kelime” – Rüveyda Durmaz Kılıç

Paylaş

Murat Yalçın

Türk edebiyatında sanatçı tavrı ve titizliğiyle dikkat çeken en ikonik ve yetkin isimlerden biridir Murat Yalçın. Uzun zamandır Yapı Kredi Yayınları’nın edebiyat editörlüğü yapmakta ve Kitap-lık dergisinin genel yayın yönetmenliğini üstlenmektedir. Ayrıca yayıncılık dersleri de vermektedir. Edebiyat dünyasına yüzlerce yazarı “usta bir yaklaşımla” kazandırmıştır. Benim açımdan en takdire layık özelliği popülerlikten uzak, görülmek ve onaylanmak derdinde olmadan kararlı, güçlü bir şekilde yerini korumasıdır. Yaratıcı özelliği bir ispata gerek duymadan kendiliğinden parlamaktadır her zaman.

Öykücülüğü tamamen rafinedir ve dikkate dayalı bir tarza sahiptir. Murat Yalçın’ın  var olma biçimi olarak okuma ve yazmayı bize bir dip akıntı olarak duyumsatması yazarlık amacıdır. “Yazarlar yerin altını üstüne getirme ustasıdırlar.” der Yalçın. İşte bu noktada estetiği bir imkân ve temel amaç olarak görür. Eserlerindeki anlatı dili okur yazarlar için âdeta rehber niteliğindedir. Zanaatkâr titizliğiyle yazmanın hem matematiğini hem de ontolojik gücünü okurlarına hissettirir. Ayrıca edebiyatın birçok türünde nitelikli eserler vermiştir.

Dalga Boyu

Dalga Boyu, dönüp dolaşıp okuduğum en iyi öykü kitaplarından biridir Yalçın’ın. Bir eserin okuruna her açıdan tatminlik vermesi oldukça zordur. Dalga Boyu’nda konuşkan detaylar, ayrıntı ustalığı, üstkurmacanın tırmandığı zirveler, çarpıcı mizah ve ironiler, kelimelerin sözlük bilincine dayanması, kurmacanın derinliği o kadar sarsıcı ki öykü yazma yolculuğuna çıkan her yazarın mutlaka bu dikkatle okuması gerekir. Kitabın ilk öyküleri dil ve anlatı biçimi olarak okura ağır gelebilir fakat burada Yalçın dil bilincini bilerek yüksek tutmaktadır. Devamında gelen öyküler ise daha hareketli, mizahı yoğun ve en önemlisi felsefeyi gündelik hayatın içine tadında yedirmiş ustalıktadır. Anlamanın, okumanın, kelimelerin ve yaşamın içinde “dalga boyu” birimi ile yol almaktadır. Yani kurmacanın bilincini bu eksende okuruna sunmaktadır.

Kelime

Murat Yalçın’ı en çok kelime dikkatiyle anacağız her zaman. Dil, onun korunağı ve kaidesi. Dikkatli okurlara mini bir sözlük verir eserlerinde. Öykülerinde kelime, tek başına ana kahraman ve merkez meseledir. Eserlerini okurken her açıdan kelimeyi evirip çevirip bakmak zorunda kalırız. Mesela “testere – kereste”, “özellik – güzellik”, “geçenek – seçenek”, “çığ – çağ” gibi kelimeleri eş anlamlılık ve ses akrabalığı açısından birbirine yaklaştırır ve bizi dilin hikâyesine götürür. Yazdıklarında kelimenin ritmini ve sesini duyarız. Yıllardır düzenli olarak sözlük okuduğunu ve bilerek eserlerinde dolaşımda çok fazla kullanılmayan nadir ve unutulmuş kelimeleri kullandığını sıklıkla vurgular. Nihayetinde anlıyoruz ki bu kadar iyi bir yazar ve editörlüğün arka planında sabırlı ve yoğun bir dil işçiliği var. Yazar için kelime “can” hükmündedir. Çağdaş metin kurgusunu bu arkaik dil kullanımıyla daha çarpıcı bir noktaya taşır.

Yorum Yaz

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

#YOKLAMA

“Naat Fâsî” – Kadir Daniş

i.kritik bir karar vermek gerekiyor şimdiseni bir daha görmek de görmemek de denizbiri tuzlu, suyu acı, içilmez, tayfunludiğeri yangın, ateş, nitekim alışkınız aleyhisselam...

İlgili Makaleler
BERHAVASÖZLÜK

berhavasözlük XXII: “abbas kiyarüstemi, kirazın tadı, umut” – Abdullah Kasay

Abbas Kiyarüstemi Abbas Kiyarüstemi sinemasında hayat, büyük hadiselerden ziyade sıradanlığın içinde görünür...

BERHAVASÖZLÜK

berhavasözlük XX: “yakup kadri karaosmanoğlu, kiralık konak, hayâ” – Efdal Okçu

Yakup Kadri Karaosmanoğlu Yakup Kadri Karaosmanoğlu, edebiyatımızın en güçlü romancılarından ve Cumhuriyet...

BERHAVASÖZLÜK

berhavasözlük XIX: “edgar allan poe,  morgue sokağı cinayetleri, ölüm” – Selma Aksoy Türköz

Edgar Allan Poe Korku ve gizem denince akla gelen ilk isimlerden biri...

BERHAVASÖZLÜK

berhavasözlük XVIII: “karacaoğlan, koşma, harami” – Mehmet Aycı

Karacaoğlan “Güzel gerek övülmeye / Yiğit gerek sevilmeye.” Türk şiirinin yüz akı...

“Korku ile ümit demişler. Korkacaksan kendinden kork, ümit edeceksen kendinden ümit et. İlerde uçurum var diyen, seni korkutuyor mu? Uçurum var demek, korkutmak değildir ki. Düştüysen, uçurum var diye değil, uçuruma yürüdüğün için düşersin. Korkacaksan, uçurumdan haber verenden korkma, uçurumdan da korkma; kendinden kork ki yürüyen sensin, düşen sensin. Korku böyle, ümit de böyle. Gemi var demek, ümit vermek değildir. Tufandan, gemi var diye kurtulmazsın, tufandan, gemiye binersen kurtulursun. Ümit bağlayacaksan, gemiden haber verene bağlama, gemiye de bağlama; kendine bağla ki yürüyen sensin, binen sensin. Korku ve ümit, ölü için geçerli değildir. Uçurum yok deyip yalan mı söyleyelim? Olmaz. Gemi var deyip seni hayale mi sürükleyelim? Olmaz. Ümit nedir? Ümit iptir, tutunursun. İp ölçüdür. Ölçüye tutunacaksın. Nasıl olsa uçurum yoktur diye ümit edilir mi? Edilmez. Uçurum olduğu bilinir; ama iple yürünür, ölçüyle yürünür, dengeli yürünür. Korku da sendedir, ümit de sendedir; yeter ki hayatın her manasını tanıyabilmek için, hayatın her yerine girecek cesaretin ve büyüklüğün olsun.”